Terrasradio, nog beter dan Tuinradio (Toestel of techniek)

door Gerard in Zeist , Zeist, 09-07-2026, 10:37 (8 uur en 58 minuten geleden)
Gewijzigd door Gerard in Zeist, 09-07-2026, 10:39

De afgelopen weken heb ik een variant op mijn succesvolle Tuinradio gebouwd, getest en opgemeten, en hoera, hij werkt nog beter dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. Van de Tuinradio heb ik al bijna vijf jaar veel plezier, allemaal op het ene batterijtje uiteraard want stroom gebruikt hij bijna niet. Maar helaas heeft het fraaie houtwerk wel wat te lijden onder de vochtige buitencondities en daarom moest er een reserve komen in een kunstof omhulling.

Nou zijn al mijn Tuin/Balkon/Terras-projectjes vrijwel hetzelfde, maar omdat ik altijd slooponderdelen en toevallig aanwezig materiaal gebruik, is toch ook elke weer anders dus steeds een verrassing hoe goed hij werkt.

Bij de Kringloop vond ik een mooie Philips box, waarschijnlijk ooit met een setje meegeleverd, met een AD8080/M4 speaker erin (4 Ohm):

Vorig jaar had ik van de beurs bij Maarten een luidsprekertje meegenomen waaruit ik een uitgangstrafo kon redden; geruchten gaan dat dit dingetje ooit door Piet van Schagen is gemaakt. In condensatortjes en TA7642 en BC337 zit niet veel variatie, een ferrietstaafje en afstemco had ik uit een sloopradiootje. Het schema is als steeds een variant op de gevierde "Kid's Radio", waar ik voor de waarde van R2 wat experimenteerde:

De Kid's Radio is bedoeld voor een oortelefoontje, maar ik heb ontdekt dat je er met een UGT en luidspreker ook heel leuke resultaten mee kunt halen. De uiteindelijke 3k2 is denk ik geschikt voor de ontvangst van het sterke Radio Paradijs hier, met een kleinere waarde wordt de radio geschikt voor zwakkere stations.
Deze radio heeft "Biastonische volumeregeling"; zoals je ziet zit de potmeter niet opgenomen in de signaalweg, maar in de biasweerstand van de versterktransistor. De potmeter bij R3 regelt dus de bias van BC337, en hogere bias geeft een lagere ingangsimpedantie wat het geluid harder maakt. Dus zachter geluid betekent ook meteen minder stroomafname.

Dan even de hele boel in de box knutselen:

Rondom de luidspreker zie je rechtsboven het AA batterijtje, rechtsonder de volumepot met elco en biasregeling, linksboven de UGT met transistortje erop, en linksonder de tuner met ferrietstaaf en afstemco.

De UGT heeft spanningsverhouding ongeveer 1 op 50, dus impedantieverhouding 1 op 2500 (geschat door signaal te bekijken op scoopje) en met een 4 Ohm luidspreker betekent dit een wisselstroombelasting van 10k voor de BC337. De gelijkstroomweerstand van de primaire van de UGT is 488 Ohm.
Over R2 (van 3k2) staat 603mV dus de stroomafname door de tuner is 188uA.
Verdere metingen bij batterijspanning 1,52V in stand MINimaal/MAXimaal volume:
Biasweerstand R3: 928k/332k. Er staat ongeveer een Volt over dus de biasstroom is 1 a 3 uA.
Gelijkspanning over primaire UGT: 70/188mV. Terugrekenen met de gelijkstroomweerstand laat zien een collectorstroom van 143/385uA. De hFE van de BC337 zal ongeveer 130 zijn en de vermogensopname van de eindtrap 0,2 tot 0,6mW.
Totaal stroomverbruik uit batterij 321/588uA.

En komt er ook geluid uit? Ja, zelfs in de minimale stand is het voldoende om muziek te beluisteren als het op mijn terras stil is. Soms bij meer achtergrondgeluid of een populair liedje zet ik 'm wel harder. Maar soms ook wil ik 'm nog zachter hebben en gebruik dan primitieve regelmethoden zoals iets naast de zender afstemmen. Het is moeilijk om het volume van een toestel onder woorden te brengen. Voor hoe het klinkt is hier een fragmentje van No Milk Today, opgenomen met mijn telefoon.

Achter in de tuin kan ik Caroline, BBC, MCB, Sitar en Paradijs horen en die zijn gemarkeerd bij de knop. Naast mijn huis hoor ik door de storing heen alleen Paradijs.

Niets zo leuk als op je terras naar Radio Paradijs luisteren op een zelfgebouwde radio!