Nederlands Transistorforum - Nixiebuis vraag

Nixiebuis vraag (reply)

Huub P † — Sat, 21 Jul 2012 03:50:09 +0000

Hallo Maarten,
voor wat ik er (nog) van weet is dat van de oplichtende kathoden deeltjes neerdalen op de glazen wand en de inactieve kathoden. In de loop der tijd vormt zich een hoogohmige resistieve laag die, als deze dik genoeg is geworden, er voor zorgt dat zo een kathode niet meer oplicht of "dark spots" vertoont. In de latere buisjes voegde men kwik toe om dit verschijnsel te voorkomen. Dit proces is pas zichtbaar na vele "brand-uren"
In een grijs verleden heb ik met succes een paar nixies weten te "redden" door een relatief hoge stroom door de buis te laten lopen.
In tegenstelling tot de (indirect) verhitte kathode, raakt het oppervlak niet beschadigd (ooit eens een paar gesloopt en goed bekeken na de "behandeling") en de buisjes hebben het nog jaren uitstekend gedaan totdat het apparaat waar ze in zaten zelf overleden was.
Ik denk daarom dat de benaming kathodevergiftiging voor nixiebuisjes onterrecht is daar het proces m.i omkeerbaar is, tenzij zo een kathode fysiek defect is geraakt. Bij thermische kathoden is het een onherstelbare beschadiging.

Vriendelijke groet, Huub P

Nixiebuis vraag (reply)

Maarten Bakker — Fri, 20 Jul 2012 15:37:58 +0000

Hallo Huub,

Het bijzondere van het verschijnsel bij nixiebuizen, is dat het zich juist geheel omgekeerd gedraagd als dat je van slijtage zou verwachten. Hoe moet je het dan wel noemen en waardoor wordt het veroorzaakt?

Nixiebuis vraag (reply)

Huub P † — Fri, 20 Jul 2012 14:54:47 +0000

Hallo Ben,
een kathodevergiftiging (of beschadiging) treedt op bij thermische emissie. Een goed voorbeeld is de stand-by functie van de vroegere TV's waar de gloeidraad niet geheel werd uitgeschakeld maar een groot deel van de voeding wel.
Als er geen of nauwelijks anodestroom loopt, terwijl een kathode wel heet blijft en elektronen emitteert, worden de in de buis aanwezige gasmoleculen door deze ge-emitteerde elektronen getroffen waardoor er positief geladen en relatief zware ionen ontstaan die "neerstorten" op het kathode oppervlak en dit beschadigen. Onder een microscoop bekeken zijn duidelijk de "kraters" te zien van deze inslagen.
Leveranciers van de bekende bouwpakketten bezigen de term "met Kathode vergiftiging preventie" dan ook als verkooppraatje en is dus onzin.
Nixiebuisjes kennen dit verschijnsel niet omdat er hier geen sprake is van thermische emissie maar van gasontlading.
Slijtage doet zich uiteraard wel voor bij nixiebuizen maar dit is weer een heel ander proces. Overigens zien de klokken er erg mooi uit!

Vriendelijke groet, Huub P

Nixiebuis vraag (reply)

robot797 — Fri, 20 Jul 2012 03:37:41 +0000

ach wat mooi zijn ze

Nixiebuis vraag (reply)

Ben — Thu, 19 Jul 2012 17:15:56 +0000

Mijn ervaring is dat nixie buizen alleen last hebben van kathode vergiftiging als een cijfer nooit gebruikt wordt, zo heb ik een klok gebouwd in 1976 (links op de foto) en deze staat nog steeds dag en nacht aan en vorig jaar viel mij pas op dat (na ruim 30 jaar) de helderheid van de ZM1030 buisjes wat minder werd, daarom heb ik een nieuwe klok gebouwd met ZM1040. Maar uiteindelijk bleek het aan een ingezakte hoogspanning te liggen. Als je nu b.v. het linkerbuisje wat alleen in al die jaren de 0,1 en 2 heeft aangegeven verwisseld met de seconden buis zie je dat alleen de 0,1 en 2 wordt weergegeven, de andere cijfers zijn zeer zwak of niet zichtbaar doordat de kathode is ‘dichtgeslibt’. M.a.w. een uit/aan schakelaar voor de hoogspanning is m.i. niet nodig als je de buisjes op hun plaats laat zitten en dat is zeker als ze vastgesoldeerd zijn. Groet, Ben

Nixiebuis vraag (reply)

Hans van Kampen — Thu, 19 Jul 2012 14:53:53 +0000

Hallo Huub,

Ik ga gewoon de hoogspanning onderbreken met een schakelaartje, bedankt.

Hans

Nixiebuis vraag (reply)

Hans van Kampen — Thu, 19 Jul 2012 14:52:55 +0000

Hallo Peter,

Klopt dat je de buisjes bepaalde uren uit kan schakelen, dat weet ik maar vind d.m.v. een schakelaar makkelijker.

Inderdaad heeft deze klok in tegenstelling tot die ik eerder heb gebouwd geen quarts oscillator, het kan dus niet met dit klokje een batterij ondersteuning.

Hans

Nixiebuis vraag (reply)

Huub P † — Wed, 18 Jul 2012 18:49:27 +0000

Hallo Hans, het zijn "koude kathode" buisjes, geen gloeidraad dus het is geen probleem om de HV uit te schakelen. "Kathodevergiftiging" is hier niet van toepassing.

Mvg, Huub P

Nixiebuis vraag (reply)

robot797 — Wed, 18 Jul 2012 18:28:32 +0000

de velleman nixiklok is in te stellen dat ie zijn buisjes uit zet op bepaalde uuren

ik heb mijne uit staan als ik werk en als ik slaap

voor de rest staat ie aan (ik onplug hem nooit)

op een batterij kan hij ook niet werken
hij syngroniseert namelijk de tijd op het 50 hz sygnaal van het lichtnet!

Nixiebuis vraag

Hans van Kampen — Wed, 18 Jul 2012 17:40:03 +0000

Hallo forumlezers,

Terugkomende op het Velleman nixieklokje met de Siemens ZM 1336K buisjes.

Er zit geen aansluiting op voor een batterijtje die de klok door laat lopen als je hem uitschakeld.

Om de buisjes te sparen (uit te schakelen) denk ik er over om de hoogspanning (180 volt) met een schakelaar te onderbreken zodat de buisjes doven en de klok doorblijft lopen.

Ik hoor wel eens van die verhalen dat er dan kathodevergiftiging optreed. De kathodes ook loskoppelen is geen optie omdat er tien lijnen lopen vanaf de pic controller voor de vier buisjes (multiplext) naar de schakeltransistoren.

Bedankt alvast voor enige tip.

Hans